CORONAVİRÜS (2019-nCoV) NEDİR, NASIL BULAŞIR, NASIL KORUNULUR, HANGİ TESTLER YAPILIR?

Kısaca 2019-nCoV olarak adlandırılan, coronavirüs alt tipi olarak bilinen, insanda solunum yolu hastalıklarına sebep olan, insandan insana bulaşabilen bir virüstür. İlk olarak Çin’in Wuhan şehrinde karşılaşılarak, tespit edilmiş olduğu için “Wuhan Virüs” olarak da adlandırılmaktadır.

2019-nCoV, MERS-CoV veya SARS virüsü ile aynı mı?

Coronavirüslerin bazı tipleri, insanlar dışında hayvanlarda da (deve, kedi, yarasa, vb.) hastalıklara neden olan büyük bir virüs ailesidir. Bu aileyi oluşturan bugüne kadar bildiğimiz 7 coronavirüs vardır: Coronavirüs 229E (HCoV-229E), Coronavirüs OC43 (HCoV-OC43), SARS-CoV, Coronavirüs NL63 (HCoV-NL63, New Haven), Coronavirüs HKU1, MERS-CoV ve son olarak yeni coronavirüs (2019-nCoV, Wuhan coronavirüs).

Coronavirüslerin bir kısmı (HCoV-229E, -NL63, -OC43 ve -HKU1) aslında insanlarda sıkça enfeksiyon yaparlar. Özellikle kış ve ilkbahar mevsiminde ateş, lenfadenopati, öksürük gibi semptomları olan soğuk algınlığına neden olurlar.

Bu sene ortaya çıkan 2019-nCoV, 2003'te Şiddetli Akut Solunum Sendromuna (SARS) neden olan coronavirüs ve 2012 yılında Orta Doğu Solunum Sendromu'na (MERS) neden olan ile aynı ailedendir ama aynı virüs değildir. Bu yeni virüsü daha iyi tanımak için araştırmalar devam etmektedir. Çok hızlı başlayan bir durum olduğu için virüs ile ilgili her gün yeni bir bilgi edinilmekte ve güncellenmektedir.

Türkiye'de 2019-nCoV enfeksiyonu var mı, olabilir mi?

2019-nCoV virüsünün insandan insana bulaş yolu olduğu bilinse dahi henüz ne kadar hızlı ve kolay olduğu netleşmiş değildir. Şimdiye kadar edindiğimiz bilgilere göre herhangi bir solunum yolu virüsü kadar bulaşıcıdır. Bugüne kadar Türkiye’de vaka tespit edilmemiştir. ABD ve Fransa gibi ülkelerde de insandan insana bulaş henüz bildirilmemiştir. Bu nedenle enfeksiyon riski Wuhan'daki insanlar veya Wuhan'a seyahat eden kişilerle sınırlı gözükmektedir. WHO (Dünya Sağlık Örgütü) yayılmayı ve virüsün bulaş yollarını yakından izlemeye devam etmekte ve günlük raporlarla bilgilendirme yapmaktadır. T.C. Sağlık Bakanlığı ise virüsün ülkemizde görülme olasılığına karşı önlemler almıştır. Tanı ve tedavi için ihtiyaç duyulan yapılanma sağlanmıştır.

2019-nCoV nasıl yayılır?

Virüsün yayılma şekli tam olarak bilinmemektedir. Başlangıçta, Wuhan'daki salgında bulunan hastaların çoğunun deniz ürünleri ve hayvan pazarı ile bağlantıları olduğu tespit edilmiş ve virüsün yılanlarla bulaştığı düşünülmüştür. Ancak hasta sayısının artmasıyla insandan insana bulaş olduğu tespit edilmiştir.

Benzer coronavirüsler (MERS ve SARS) insandan insana solunum yoluyla bulaştığı için 2019-nCoV'ın da aynı şekilde bulaşabileceği düşünülmektedir. Hasta kişilerin öksürdüğü, hapşırığı yoluyla etrafa dağılan damlacıklar ve bu damlacıkların kontamine ettiği eşyalara dokunulması ile bulaş olabilir. 2019-nCoV nasıl bulaştığı hakkında araştırmalar devam etmektedir. Ancak şu ana kadar olan bilgilerimize göre kişi virüsün enfekte ettiği eşyalara dokunduktan sonra eliyle ağzına, burnuna veya gözlerine dokunarak hastalığı bulaştırabilir.

2019-nCoV belirtileri nelerdir?

2019-nCoV hastalarının semptomları diğer solunum yolu virüsleri ile benzerdir. Semptomlarının virüsle karşılaştıktan sonra 2-14 gün (kuluçka süresi) içinde ortaya çıkabilir. Hafif ateş ve öksürükle seyredebileceği gibi ciddi pnömoni (zatüre)’ye neden olabilir:

Ateş

Hafif veya şiddetli öksürük

Nefes darlığı

Nasıl korunmalıyız?

Her ne kadar Türkiye’de vakaya rastlanmamış olsa da bu virüsten korunmak için kış aylarında sıkça gördüğümüz diğer solunum yolu virüslerinden de (influenza, RSV, vb.) korunmamıza yardımcı olacak bazı basit önlemler alabiliriz.

Hasta olan insanlarla yakın temastan kaçının.

Hasta olsun olmasın karşılaşmalarda öpüşmek yerine sadece selamlaşın.

Ellerinizi yıkamadan gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının.

Ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın.

Sabun ve su yoksa alkol bazlı el dezenfektanı kullanın.

Hastaysanız, virüsün yayılmaması için evde kalın.

Öksürürken hapşırırken ağzınızı her defasında temiz bir mendille kapatın.

Sık sık dokunulan nesneleri ve yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin.

Son zamanlarda Çin’e seyahat edildiyse ne yapmalıyız?

Son 14 gün içinde Çin’e seyahat ettiyseniz; ateş, öksürük veya nefes darlığı şikâyetleriniz varsa virüsü taşıyor gibi önlem almalısınız ve mutlaka bir doktora başvurmalısınız. Hastayken virüsü yayma riskine karşı kalabalık yerlerden uzak durmanız hatta evden çıkmamanız varsa seyahat planlarınızı ertelemeniz önerilir.

Aşısı var mı?

Şu anda 2019-nCoV'ye karşı korunacak bir aşı bulunmamaktadır. Hasta olmamak için korunma önlemleri almalısınız.

Tedavisi var mı?

2019-nCoV için spesifik bir antiviral tedavi yoktur. Semptomları azaltmak için tıbbi bakım yapılır.

2019-nCoV için test yaptırmalı mıyım?

Son 14 gün içinde Çin’e seyahat ettiyseniz, ateş, öksürük veya nefes darlığı gibi solunum yolu hastalığı belirtileri varsa mutlaka bir sağlık kurumuna danışmanız gerekir.

Son zamanlarda bu bölgeden seyahat etmiş olan bu semptomları gösteren biriyle yakın temasta bulunduysanız mutlaka bir sağlık kurumuna danışmanız gerekir.

Doktorunuz 2019-nCoV için test yaptırıp, yaptırmayacağınızı belirlemek için sizi “Halk Sağlığı Laboratuvarı”na yönlendirebilir.

2019-nCoV için nasıl test ediyorsunuz?

Ülkemizde Halk Sağlığı Laboratuvarları coronavirüs ailesinin tamamının tarandığı testleri yapmakta ve ardından 2019-nCoV için tiplendirme testini de çalışmaktadır.

Laboratuvarımızda tüm coronavirüs ailesinin tarandığı testler çalışılmakta ancak 2019-nCoV için spesifik tiplendirme testi henüz çalışılmamaktadır.

Eklenme Tarihi: 17.04.2020 04:00:00